Bursa’dan yola çıkan bir tır, LED armatür, priz-anahtar ve küçük dağıtım panolarıyla dolu karışık bir yükle Moskova’daki toptancının deposuna ulaşır. Faturalar, EAC belgeleri, paket listesi eksiksizdir. Ama Aralık ayında depoya giren bu ürünlerin üzerinde Chestny Znak (Честный ЗНАК) DataMatrix kodu yoksa, toptancı onları ne mağazalara ne de pazaryerine gönderebilir. Rusya’da radyoelektronik ürünler için 1 Aralık 2026 itibarıyla kodsuz ürünün dolaşımı yasaklanıyor; eski stokların kodlanması için tanınan süre ise 30 Kasım 2026‘da doluyor.
Bu yazıda kapsamın hangi ürünleri içerdiğini, tarihlerin pratikte ne anlama geldiğini ve Türk üreticinin Rus alıcısıyla birlikte önümüzdeki haftalarda neyi tamamlaması gerektiğini anlatıyoruz.
Radyoelektronikte markalama takvimi
Radyoelektronik ürünlerde zorunlu markalama, Rusya Federasyonu Hükümeti’nin 28 Kasım 2025 tarihli 1954 sayılı kararıyla başladı. Karar 2026 içinde iki kez güncellendi (202 ve 577 sayılı kararlar). Kamuya açık kaynaklarda aktarılan takvim şöyle:
- 1 Mart 2026: üretici, ithalatçı ve toptancıların Chestny Znak sistemine kaydı.
- 1 Mayıs 2026: yeni üretilen ve yeni ithal edilen ürünlerde zorunlu markalama.
- 30 Kasım 2026: 1 Mayıs öncesinden kalan stokların kodlanması için son gün.
- 1 Aralık 2026: kodsuz ürünün dolaşımı yasak; ürün bazında takip ve elektronik belge akışı (EDO) zorunlu.
- 1 Mart 2027: perakende satışların kasadan sisteme bildirilmesi.
Yani 1 Mayıs’tan bu yana Rusya’ya giren yeni partilerin zaten kodlu olması gerekiyordu. 1 Aralık’la birlikte değişen şey, “bu eski stok” açıklamasının artık geçerli olmaması ve her kodun belge akışında tek tek izlenmeye başlaması.
Hangi ürünler kapsamda?
Karar, Rusya’da TN VED (ТН ВЭД) olarak bilinen gümrük tarife koduyla tanımlanan geniş bir ürün ailesini kapsıyor. Türk ihracatçıyı en çok ilgilendiren gruplar şunlar:
- Aydınlatma: lambalar, LED ışık kaynakları, armatürler, el fenerleri (8539 ve 9405 grupları).
- Elektrik tesisat malzemesi: röle, priz, fiş, anahtar, sigorta ve bağlantı elemanları (8536).
- Kumanda ve dağıtım panoları (8537).
- Doğrultucu ve statik dönüştürücüler: adaptör, şarj cihazı, güç kaynağı (8504.40).
- Baskılı devre kartları (8534).
- Işığa duyarlı yarı iletkenler ve LED’ler (8541.41–8541.49).
- Akıllı telefonlar ve telefon cihazları (8517.13, 8517.14, 8517.18).
- 10 kg’a kadar taşınabilir bilgisayarlar (8471.30).
Kapsam tarife pozisyonunun alt kırılımlarına göre belirlendiği için “8536 ile başlıyor, kesin kapsamdayız” ya da “bizim ürün farklı” demek yeterli değildir. 10 haneli kodunuzu kararın ekindeki listeyle karşılaştırın. GTİP ile ürün barkodu arasındaki farkı GTIN ve GTİP yazımızda, diğer ürün gruplarını ise kapsamdaki ürünler rehberimizde bulabilirsiniz.
Türk ihracatçı için neden önemli?
Aydınlatma, elektrik tesisat malzemesi ve pano, Türkiye’nin üretimde güçlü olduğu ve Rusya’ya düzenli sevkiyat yapılan sektörlerdir. Bu ürünler Rusya’da çoğunlukla toptancı, proje firması, yapı market ve pazaryeri üzerinden satılır. 1 Aralık’tan itibaren bu zincirin her halkası teslim aldığı ürünün kodunu tarayıp sistemde doğrulamak zorunda. Kodsuz koli, alıcının deposunda satılamayan mal olarak kalır.
Pazaryerlerinde tablo daha da sıkı. 1 Ekim 2026’dan itibaren Wildberries ve Ozon gibi platformlar, ürün kartını yayınlamadan önce markalamayı kontrol ediyor. Ayrıntıları pazaryeri yazımızda anlattık. Rus alıcınız ürünü online satıyorsa, kodsuz ürün vitrine bile çıkamaz.
Sorumluluk kimde: fabrika mı, ithalatçı mı?
Chestny Znak’ta yasal sorumluluk, ürünü Rusya’da dolaşıma sokan taraftadır; çoğu durumda bu taraf Rus ithalatçıdır. Türk fabrikası sisteme kendi başına kayıt olamaz, çünkü kayıt için Rus tüzel kişiliği ve Rus nitelikli elektronik imzası (UKEP, усиленная квалифицированная электронная подпись) gerekir. Bu konuyu UKEP yazımızda ayrıntılı anlattık.
Pratikte ise işin büyük kısmı fabrikada yapılır. Kodları ithalatçı sipariş eder; fabrika basar ve ürüne uygular. Ürün kartlarındaki teknik veriyi, GTIN barkodlarını ve koli bilgisini de çoğunlukla üretici sağlar. Yani “sorumluluk alıcıda” demek “hazırlık bizde değil” demek değildir. Kodsuz ya da hatalı kodlu sevkiyatın faturası, sonunda sipariş iptali veya iade olarak üreticiye döner.
İthal ürünler sınırda nasıl işleniyor?
1 Mayıs 2026’dan sonra Rusya’ya giren radyoelektronik ürünler, dolaşıma girmeden önce kodlu olmak zorunda. İthalatçının statüsüne ve iş akışına göre kodlar ya ürün gümrükten geçmeden önce (çoğunlukla Türkiye’deki fabrikada) ya da Rusya’da gümrük antreposunda uygulanıyor. Gümrük beyannamesindeki bilgilerin sistemdeki kod kayıtlarıyla eşleşmesi gerekiyor; uyumsuzluk sevkiyatı bekletir.
Sınır tarafındaki tipik takılma noktalarını Rusya gümrüğünde markalama yazımızda topladık. Bizim önerimiz genelde açık: kodu Türkiye’de, üretim hattında uygulamak sınırdaki riski en aza indirir.
1 Aralık’ın asıl yeniliği: ürün bazında takip ve EDO
Şimdiye kadar birçok radyoelektronik ürün için kodun ürünün üzerinde olması yeterliydi. 1 Aralık 2026’dan itibaren her kodun el değiştirmesi izleniyor. Bunun pratikteki anlamı:
- İthalatçı, toptancı ve perakendeci arasındaki her sevkiyat elektronik belge akışı (EDO, электронный документооборот) ile yapılır.
- Elektronik faturaya (UPD, универсальный передаточный документ) koli içindeki her kod tek tek yazılır.
- Mal kabulde ve sevkiyatta kodlar taranır.
- Koli ve palet düzeyinde gruplama (agregasyon) fiilen zorunlu hale gelir; aksi halde alıcı her ürünü tek tek okutmak zorunda kalır.
EDO’nun nasıl çalıştığını Rusya’da EDO nedir yazımızda anlattık. Türk üretici için pratik sonuç şu: koliye agregasyon kodu basmak artık “olsa iyi olur” değil, alıcınızın deposunda işin yürümesi için şart.
Eski stoklar ne olacak?
1 Mayıs 2026’dan önce üretilmiş veya ithal edilmiş ürünler 30 Kasım 2026’ya kadar kodsuz satılabiliyor. Bu tarihe kadar satılamayan stok ya Rusya’daki depoda kodlanmalı ya da satıştan çekilmelidir. Kodlamayı ithalatçı yapar; ama markanız rafta olduğu için sonuç sizi de ilgilendirir.
Rus alıcınızın deposunda sizin markanızla duran eski stok varsa, şimdi sormanın tam zamanı. Son haftalara kalan kodlama işleri genellikle etiket yazıcısı, operatör ve kod siparişi darboğazına takılır.
Cezalar ve ticari riskler
Kodsuz ürün satışı Rusya İdari Suçlar Kanunu kapsamında yaptırıma bağlıdır. Kamuya açık kaynaklarda tüzel kişiler için aktarılan aralık 50.000–300.000 ruble para cezası ve malın müsaderesidir; sahte kod kullanımı ise ceza hukuku alanına girer. Güncel tutarları ve örnek vakaları Chestny Znak cezaları yazımızda topladık.
Para cezasından daha sık yaşanan sorun ise ticaridir: alıcının siparişi askıya alması, pazaryerinin ürünü kaldırması ve teslim edilmiş bir partinin depoda satılamaz hale gelmesi.
Türk üretici için kontrol listesi
- Tarife kontrolü: Rusya’ya giden her ürün kaleminin 10 haneli kodunu kapsam listesiyle karşılaştırın.
- Alıcıyla netleşme: Rus ithalatçınız sisteme kayıtlı mı, ürün kartları açıldı mı, kodları kim sipariş ediyor? Yazılı teyit alın.
- GTIN: Her ürün varyantı için GS1 barkodu hazır olsun. Kart açılmadan kod sipariş edilemez.
- Baskı ve uygulama: DataMatrix kodunun nereye, hangi boyutta ve hangi baskı kalitesiyle uygulanacağını belirleyin. Okunmayan kod, kod yok demektir.
- Agregasyon: Koli ve palet kodlarını sevkiyat planına ekleyin.
- Sevkiyat öncesi doğrulama: Yüklemeden önce rastgele seçilen kodları kontrol edin. Ücretsiz kod sorgulama aracımız bu iş için hazır.
- Eski stok: Alıcının deposundaki markalı stokları 30 Kasım’dan önce kodlatın.
- Belge uyumu: Fatura, paket listesi ve kod listesi aynı miktarları göstermeli.
Daha genel bir yükleme kontrolü için sevkiyat öncesi kontrol listemize de göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Ürünüm Rusya yerine başka bir Avrasya Ekonomik Birliği ülkesine gidiyorsa ne olur?
Kazakistan, Belarus, Ermenistan ve Kırgızistan’ın kendi markalama sistemleri ve takvimleri vardır. Mal Rusya’da satılacaksa Rus kuralları geçerlidir. Birlik dışına yapılan ihracat kapsam dışıdır.
Numune ve fuar ürünleri de kodlanmalı mı?
Satışa konu olmayan tanıtım numuneleri kamuya açık kaynaklarda istisnalar arasında sayılıyor. Numune sonradan satılacaksa kodlanması gerekir; durumunuzu teyit ettirin.
Kodları Türkiye’de basabilir miyiz?
Evet. Kodları Rus ithalatçı sistemden sipariş eder ve dosya olarak size iletir; basım ve uygulama fabrikada yapılabilir. Önemli olan baskı kalitesi ve doğru ürüne doğru kodun uygulanmasıdır.
1 Aralık’tan sonra kodsuz giden bir partiye ne olur?
Ürün Rusya’da yasal olarak dolaşıma giremez: alıcı onu satamaz, pazaryerine koyamaz, başka bir firmaya devredemez. Sonradan kodlama ek maliyet ve zaman ister; bazı durumlarda iade kaçınılmaz olur.
Elektronik sigaralar da aynı takvimde mi?
Hayır. Elektronik sigara ve benzeri cihazlar aynı karara bağlı olsa da ayrı bir takvimle ilerliyor. Bu ürünlerde tarihleri ayrıca teyit ettirin.
Son haftalar hazırlıkla geçmeli
Radyoelektronikte markalama artık bir geçiş dönemi değil. 30 Kasım’dan sonra eski stok, 1 Aralık’tan sonra ise kodsuz yeni parti için esneklik kalmıyor. Hazırlığın büyük kısmı, yani tarife kontrolü, GTIN, baskı, agregasyon ve belge uyumu, Türkiye’deki fabrikada yapılıyor. Global Znak Danışmanlık olarak Moskova ve İstanbul ofislerimizle (ayrıca Podgorica) ürün gruplarınızın kapsamını kontrol ediyor, Rus alıcınızla birlikte kayıt, kod siparişi, uygulama ve EDO sürecini planlıyoruz; Rusya-Türkiye ticaretindeki deneyimimiz ve RTİB üyeliğimizle yanınızdayız. İlk görüşme ücretsizdir. Bizimle iletişime geçin, hizmet paketlerimizi çözümler sayfamızda inceleyin ve diğer rehberler için blog sayfamıza göz atın.
Bilgilendirme: Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve kamuya açık kaynaklara (RF Hükümeti’nin 28.11.2025 tarihli 1954 sayılı kararı ve değişiklikleri, Chestny Znak operatörü CRPT’nin yayınları) dayanır. Kapsam, alt gruplar ve yürürlük tarihleri değişebilir; kesin yükümlülüğünüzü ürün grubunuza göre teyit ettirin. Tarihler 7 Ekim 2026 itibarıyla günceldir.
