Rusya’ya ihracat sürecinde işletmelerin en çok karıştırdığı iki kısaltma GTİP ve GTIN‘dir. İkisi de rakam dizisi olduğu, ikisi de “ürünü tanımlama” işine yaradığı için sık sık birbirinin yerine kullanılır — ama Chestny Znak (Честный ЗНАК) sistemi açısından aralarındaki fark, kaydınızın kabul edilip edilmeyeceğini belirleyen kritik bir ayrımdır. Bu yazıda GTİP ile GTIN’in ne işe yaradığını, Rusya’ya markalı ürün göndermek için neden mutlaka bir GS1 barkodu (GTIN)‘na ihtiyacınız olduğunu ve bu barkodu nasıl alacağınızı adım adım anlatıyoruz.
GTİP ve GTIN Arasındaki Fark Nedir?
İkisi de ürünle ilgili birer koddur ama tamamen farklı sistemlere aittir:
- GTİP (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu): Dünya Gümrük Örgütü’nün Armonize Sistemine (HS Kod) dayanan, ürünün hangi vergi/gümrük sınıfına girdiğini gösteren 12 haneli bir koddur. Gümrük beyannamesinde, vergi oranında ve dış ticaret istatistiklerinde kullanılır.
- GTIN (Global Trade Item Number): GS1 tarafından işletmelere tahsis edilen, bir ürünü dünya genelinde tekil olarak tanımlayan barkod numarasıdır (genellikle GTIN-13 / EAN-13 formatında). Kasadan geçen barkodun içindeki sayı budur.
Kısacası GTİP “bu ürün gümrükte hangi kategoriye giriyor” sorusuna, GTIN ise “bu ürün tam olarak hangi model/varyant” sorusuna cevap verir. Chestny Znak’a kayıt yaparken her ikisi de istenir, ama sistemin DataMatrix kodunu üretebilmesi için asıl gerekli olan GTIN’dir.
Neden Rusya İhracatında GTIN Zorunlu?
Chestny Znak’ın ürüne bastığı DataMatrix kodu rastgele üretilmiş bir kare kod değildir. Kodun içine şu bilgiler gömülür:
- Ürünün GTIN numarası (GS1 barkodu),
- Benzersiz bir seri numarası,
- Sahteciliği önleyen bir kriptografik doğrulama kodu.
CRPT (sistemin operatörü) tarafında bir ürün kartı açabilmeniz için önce o ürünün GTIN’inin GS1 veritabanında kayıtlı ve doğrulanabilir olması gerekir. GTIN’iniz yoksa ya da GS1 dışı/uydurma bir barkod kullanıyorsanız, sistem ürün kartını reddeder ve markalama süreci daha ilk adımda tıkanır.
Zaten bir barkodunuz varsa ne olur?
Ürünleriniz için Türkiye’de GS1 üzerinden alınmış geçerli bir barkodunuz varsa (çoğu ihracatçıda zaten vardır), aynı GTIN Chestny Znak kaydında da kullanılabilir — GTIN küresel bir numaralama sistemidir, ülkeye göre değişmez. Sorun genelde barkodun GS1 onaylı olmayıp yerel/kendi üretilmiş bir numara olmasından ya da ürün varyantları (renk, ebat, ambalaj) için ayrı GTIN açılmamış olmasından çıkar.
GTIN / GS1 Barkodu Nasıl Alınır?
Türkiye’de GS1 barkodu GS1 Türkiye üzerinden temin edilir. Süreç özetle şöyledir:
- Firma üyeliği: GS1 Türkiye’ye üye olunur; şirkete özel bir “firma öneki” (company prefix) tahsis edilir.
- Ürün numaralandırma: Bu önekin üzerine, her ürün/varyant için ayrı bir sıra numarası eklenerek GTIN-13 (EAN-13) üretilir. Aynı ürünün farklı renk/beden/ambalaj versiyonları için ayrı GTIN gerekir.
- Barkod sertifikası: GS1 Türkiye, hangi barkodun hangi firmaya ait olduğunu gösteren bir barkod sertifikası verir — CRPT kaydında bu sertifika/GTIN listesi istenebilir.
- Yıllık üyelik yenileme: GS1 üyeliği süreklilik gerektirir; üyelik yenilenmezse barkod veritabanı kaydı da geçersiz sayılabilir — bu da Chestny Znak tarafında ürün kartının reddine yol açabilir.
GTIN’den Chestny Znak Koduna Giden Yol
Bir ürünün GS1 barkodundan Rusya’da rafa çıkabilecek markalı hale gelmesi şu adımlardan geçer:
- GS1 Türkiye üzerinden ürün için GTIN alınır (veya mevcut GTIN doğrulanır).
- CRPT sisteminde ürün kartı bu GTIN ile açılır (kategori, GTİP, üretici bilgisi eşleştirilir).
- Sistemden gerekli adet kadar DataMatrix kod siparişi verilir (GTIN + seri + kripto kod üretilir).
- Kodlar ürüne/ambalaja basılır veya etiketlenir.
- Sevkiyat, gümrük ve satış aşamalarında ürün hareketleri sisteme bildirilir (elektronik belge yönetimi ile).
Sık Karşılaşılan Hatalar
- GTİP ile GTIN’i karıştırmak: Gümrük beyannamesindeki GTİP kodunu CRPT kaydında GTIN yerine girmeye çalışmak — sistem reddeder, çünkü ikisi farklı veri tabanlarına ait.
- GS1 onaysız barkod kullanmak: Kendi oluşturduğunuz veya farklı bir amaçla üretilmiş rastgele bir sayı dizisini barkod diye kullanmak; CRPT bunu GS1 veritabanında bulamaz.
- Varyant başına GTIN açmamak: Aynı ürünün 3 farklı bedeni için tek GTIN kullanmaya çalışmak — her varyant ayrı ürün kartı ve ayrı GTIN gerektirir.
- GS1 üyeliğini güncel tutmamak: Üyelik süresi dolduğunda barkod geçersiz sayılabilir, mevcut ürün kartları sorgulanabilir hale gelir.
Chestny Znak Danışmanlık Süreci Nasıl Kolaylaştırır?
Chestny Znak Danışmanlık olarak Moskova, İstanbul ve Podgorica ofislerimiz ve Rusya Türk İş İnsanları Birliği (RTİB) üyeliğimizle, ihracatçı firmaların GTIN temini danışmanlığından CRPT kaydına, DataMatrix kod üretiminden etiketleme ve veri bildirimine kadar tüm süreci uçtan uca yönetiyoruz. GTİP-GTIN karışıklığı gibi teknik detaylarda firmanızı baştan doğru yönlendirerek, ürün kartınızın ilk seferde onaylanmasını sağlıyoruz.
Ürünlerinizin GS1 barkod durumunu birlikte kontrol etmek ve Rusya’ya ihracatta markalama sürecini hatasız başlatmak için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir, uçtan uca çözümlerimizi incelemek için Çözümlerimiz sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Rusya markalama süreciyle ilgili diğer rehberlerimize blog sayfamızdan ulaşabilirsiniz.
